باشگاه خبرنگاران جوان - انگار همیشه در گوشه‌ای از تاریخ بزرگمردان عالم از جایی میان امواج پرتلاطم دریا خودشان را به ملاقات خدا می‌رسانند. گاهی مثل نوح سوار برکشتی نجات می‌شوند و خودشان را به جریان آب می‌سپارند، گاهی موسی می‌شوند و دریا را می‌شکافند و گاهی برای دفاع از خاک سرزمین خود همه شجاعتشان را به کار می‌بندند و دل به آب می‌زنند. قهرمان‌های دریا دلی که می‌شود نمونه‌های زیادی از آنها را در تاریخ هشت ساله دفاع مقدس خودمان پیدا کرد آنهایی که داستان حماسه‌شان انقدر پررنگ هست که با هربار شنیدنش بغض در گلویمان بنشیند و اشک شوق و افتخار به خاطر داشتنشان در چشمانمان حلقه بزند. بعد از مرثیه‌هایی که درباره شهدای غواص و نیروی دریایی شنیده‌اید یکی از قهرمان‌های کمتر شناخته شده ابتدای جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران شهید محمد ابراهیم همتی است. مرد بزرگی که رشادتش در عملیات مروارید به قدری قابل تحسین بود که با زمین‌گیر کردن نیروهای دشمن مسیر جنگ را به نفع کشورمان تغییر داد.

سمنان زادگاه محمد ابراهیم همتی شهری نسبتاً خشک و کویری است که اقلیمش در دل فرزند این آب و خاک شوق رسیدن به دریا را بیشتر از پیش تقویت کرد؛ تا جایی که محمد ابراهیم به خاطره همین علاقه بعد از مدرک دیپلم و با وجود قبولی در رشته مهندسی دانشگاه تهران ترجیح داد که استخدام نیروی دریایی ارتش کشورمان شود و بعد از گذراندن دوره‌های مختلفی برای آموزش ناوبری و فرماندهی کشتی به کشور آلمان اعزام شد؛ او آنقدر به عنوان یک جوان ایرانی در این دوره‌ها خوب ظاهر شد که توانست بین دانشجویان ۷۰ کشور جهان رتبه اول را برای خود کسب کند و بعدها برای کسب علم آموزشی بیشتر راهی سوئد و فرانسه هم بشود و سرانجام به امید خدمت بهتر به مرز و بوم سرزمین مادری سال ۱۳۵۷ در بوشهر حاضر به خدمت شد.

اتفاقی که در جنگ تحمیلی ماندگار شد حماسه سازی شهید همتی و یارانش در ناوچه پیکان بود. ناوچه‌ای که هنگام حضور محمد ابراهیم در فرانسه به سفارش کشور ما ساخته شده بود او بعدها فرماندهی همین ناوچه را دردست داشت. بد نیست بدانید که با شروع غافلگیرکننده جنگ تحمیلی آن هم از جبهه جنوب نیروی دریایی ایران وظیفه بسیار سنگین و در عین حال حساسی را به روی دوش خود داشت؛ چون رژیم بعثی مادام همه تلاشش را روی این ماجرا گذاشته بود که با هدف قرار دادن سکوهای نفتی و مورد حمله قرار دادن مسیرهای مواصلاتی شرایط را از آنچه که هست سخت‌تر و اقتصاد ایران را با این کار مختل کند. اما همتی این ناخدای جوان ایرانی با ناوچه سبک و کوچه پیکان این خیال خام صدام را باطل کرد تا جایی که ایران توانست در عملیات باشکوه مروارید با این ناوچه که قاعدتاً مهره کلیدی نیروی دریایی ایران بود دو پایگاه اصلی رژیم بعثی در خلیج فارس را با نام‌های الامیه و البکر مورد هدف قرار دهد.

محمد ابراهیم همتی

عملیات مروارید یکی از موفقیت‌آمیزترین و بهترین عملیات‌های نظامی تاریخ دفاع مقدس ایران است تا جایی که روز برگزاری این اتفاق به اسم روز گرامیداشت نیروی دریایی ایران نامگذاری شده. عملیاتی که قلب تپنده آن حضور پررنگ ناوچه پیکان به فرماندهی محمد ابراهیم همتی بوده و در آن علاوه بر از بین رفتن دو سکوی نفتی مهم عراق ۱۲ فروند از شناورهای نیروی دریایی دشمن و ۱۱ فروند هواپیمای نیروی هوایی رژیم بعث سرنگون و ۷۰ درصد توان نیروی دریایی کشور دشمن در این عملیات منهدم شد. می‌گویند بعدها صدام اعلام کرده خبر پیروزی عملیات «مروارید» بدترین خبر در طول زندگی او بوده است؛ تا جایی که بسیاری از گزارش‌های خارجی، مروارید را یکی از موفق‌ترین عملیات‌های دریایی جهان در نیمه دوم قرن بیستم معرفی کردند.

یکی از نکات جالب درباره شخصیت ناخدا همتی تعریفی است که خواهر او در یکی از مصاحبه‌هایش نسبت به این شهید داشته و گفته: «در مدت حدود دو ماهی که برادرم در منطقه خلیج فارس بود، تنها چندمرتبه تلفنی با ما صحبت کرد، هرگاه در عملیاتی پیروز می‌شدند به ما زنگ می‌زد و می‌گفت «تلویزیون را روشن کنید ببینید رژیم بعث را به خاک سیاه نشانده‌ایم» پس از پیروزی در عملیات علیه سکوهای نفتی البکر و الامیه به ما زنگ زد و گفت «پالایشگاه عراق را زدیم و عراق را به خاک سیاه نشانده‌ایم شهید همتی در صحبت‌هایش می‌گفت که هدف ما ضربه زدن به اقتصاد عراق است.» بد نیست بدانید که بعد از علمیات مروارید در خبرها اعلام شد که این عملیات صادرات نفت رژیم بعث را قطع کرد.

محمد ابراهیم همتی

محمد ابراهیم همتی دقیقاً در روز هفتم آذر بعد از خلق حماسه ناوچه پیکان در عملیات مروارید به شهادت رسید و پیکر او در خلیج فارس هرگز پیدا نشد. مجتبی مسیحی همرزم این شهید که در این عملیات با او همراه بوده درباره آخرین لحظات عمر این قهرمان ایرانی این طور تعریف کرده است: «۴۸ ساعت از آغاز عملیات گذشته بود و من چون افسر مخابرات و مسئول رادار ناوچه بودم در طول این ۴۸ ساعت استراحت نکرده بودم. از من تشکر کرد و با دست بر روی شانه‌ام زد و بیشترین علت موفقیت ناوچه و عملیات را به من نسبت داد. در این حین ناگهان صدای فریاد بچه‌های ناوچه بلند شد که موشک به سمت ما می‌آید، انتظار حمله را نداشتیم… اما متأسفانه موشک به قسمت انتهایی ناوچه اصابت کرد و من به داخل آب پرتاب شدم. زمانی که به خود آمدم ناوچه در حال غرق شدن است و هواپیماهای دشمن با شلیک خود به سمت ناوچه آن را مورد اصابت قرار داده بودند. شهید همتی را در آخرین لحظات بر روی ناوچه که در حال غرق شدن بود دیدم اما هیچوقت پیکر محمد ابراهیم پیدا نشد و به مانند پیکان در قعر آب‌های خلیج همیشه فارس آرام گرفت.»

منبع: مهر

تجدید چاپ «یوغ جنگ»/ روایتی از پژواک وجدان انسانی در برابر ویرانی جنگ