باشگاه خبرنگاران جوان - سیدجواد حسینی در دیدار با مقام‌های بین‌المللی مددکاری اجتماعی گفت: سازمان بهزیستی برای ۲۴۲ هزار سالمند دارای معلولیت، حق پرستاری پرداخت می‌کند و میزان حق پرستاری برای خانواده‌هایی که در منزل از سالمندان نگهداری می‌کنند، ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است.

وی ادامه داد: : در ایران ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار سالمند زندگی می‌کنند و دبیرخانه سالمندان کشور در سازمان بهزیستی مستقر است. برنامه‌های متعددی در این حوزه اجرا می‌شود که از جمله آن‌ها ایجاد ۱۶ شهر دوستدار سالمند با شاخص‌های مختلف است شاخص‌هایی که گردشگری سالمندان نیز توسط ایران به آن‌ها افزوده شده است.

وی ادام داد: از آنجا که ۶۰ درصد سالمندان تنهایی را بزرگ‌ترین مشکل خود می‌دانند، پاتوق‌های سالمندی برای گفت‌وگو و تعامل اجتماعی ایجاد شده است. همچنین ۵۱ هزار زن سالمند تنها در کشور شناسایی شده‌اند که توانمندسازی آن‌ها در دستور کار قرار دارد. پیش‌نویس لایحه حقوق سالمندان تهیه شده و در حال طی مراحل اداری است و دبیرخانه اشتغال نقره‌ای سالمندان نیز ایجاد شده است.

حسینی ادامه داد: سه هزار مراقب رسمی سالمندان و ۲۵۰۰ مراقب غیررسمی آموزش داده شده‌اند و ۱۰ هزار و ۵۰۰ سالمند آموزش‌های خودمراقبتی دریافت کرده‌اند. در حال حاضر ۷۰۰ مرکز روزانه، شبانه و مراقبت در منزل در کشور فعال است که یک میلیون سالمند را تحت پوشش دارد.

حمایت از سالمندان در خانه‌های خود

رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در حوزه سالمندی بیش از ۲۰ دستگاه مسئولیت دارند و سازمان بهزیستی یکی از آن‌هاست. شورای سالمندان در سازمان بهزیستی مأموریت دارد هماهنگی میان این دستگاه‌ها را بر عهده بگیرد.

حسینی افزود: رویکرد اصلی سازمان بهزیستی خانواده‌محور است به همین دلیل مراکز شبانه‌روزی کاهش یافته و مراکز روزانه افزایش یافته‌اند. خانه‌های حمایتی کوچک توسعه داده شده و با تربیت مراقبان رسمی و غیررسمی، سالمندان در خانه‌های خود حمایت می‌شوند تا امکان زیست بهتر برای آن‌ها فراهم شود.

زنان سالمند تنها در اولویت اجرای برنامه‌ها هستند

رئیس سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: زنان سالمند تنها، اولویت بعدی سازمان هستند و تعداد آن‌ها از مردان سالمند تنها بیشتر است.

وی درباره مشکلات زنان سالمند تنها گفت: این مشکلات مشابه سایر جوامع است و نیاز به تعامل و حمایت اجتماعی در دوران سالمندی افزایش می‌یابد. سالمندان خود اعلام کرده‌اند که تنهایی نخستین مشکل آن‌هاست. برای زنان سالمند تنها برنامه‌های توانمندسازی، ایجاد پاتوق‌های سالمندی و حتی موضوع ازدواج مجدد در نظر گرفته شده است.

حسینی همچنین به اجرای طرح «دست‌های مهربان» اشاره کرد و گفت: در این طرح، کودکان بی‌سرپرست و سالمندان در مجاورت یکدیگر قرار می‌گیرند تا پیوند بین‌نسلی تقویت شود.

۱۴ درصد جمعیت کشور سالمند هستند

رئیس سازمان بهزیستی کشور اظهار داشت: ۱۴ درصد جمعیت کشور سالمند هستند و ایران به سالمندی وارد شده است اگر ۷ درصد جمعیت یک کشور سالمند باشد، آن کشور جوان محسوب می‌شود؛ ۷ تا ۱۴ درصد مرحله ورود به سالمندی، ۱۴ تا ۲۱ درصد کشور سالمند، ۲۱ تا ۲۷ درصد کشور سالخورده و بیش از ۲۷ درصد کشور شدیدا سالخورده تلقی می‌شود.

وی افزود: سالمندی در ایران سه ویژگی دارد؛ نخست، سرعت بالای سالمندی است به‌طوری که نرخ رشد جمعیت ۱.۴ درصد و نرخ رشد سالمندی ۴.۷ درصد است. در حالی که میانگین جهانی سالمند شدن ۸۰ سال است، ایران طی ۳۰ سال سالمند شده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ بیش از ۳۰ درصد جمعیت کشور سالمند باشند. دوم، سالمندی در ایران چندلایه است و با معلولیت، فقر، بی‌سوادی، بیماری و تنهایی همراه است. سوم، ساختار و برنامه‌ریزی متناسب با این سرعت و پیچیدگی ارتقا نیافته و نوعی تأخر ساختاری و اداری و گسل شناختی در مواجهه با سالمندی وجود دارد.

وی با اشاره به سن بازنشستگی در ایران گفت: سن بازنشستگی ۵۲ سال و امید به زندگی ۷۶ سال است یعنی یک‌سوم عمر افراد در سالمندی می‌گذرد. دبیرخانه اقتصاد نقره‌ای ایجاد شده و سالمندان می‌توانند در مشاغل سبک فعال باشند برای جوانان نیز سریع‌ترین و ارزان‌ترین اشتغال، خدمات مرتبط با سالمندان است.

حسینی گفت: پایین بودن سن بازنشستگی باعث حرکت صندوق‌های بازنشستگی به سمت ورشکستگی شده است. در ایران به ازای هر ۱۰۰ سالمند، ۱۷۵ نفر درگیر هستند در حالی که این عدد در ژاپن ۱۷ نفر است و این موضوع باید در برنامه‌ریزی‌ها جدی گرفته شود.

پذیرش مهاجر در سنگاپور و ایجاد مسائل اجتماعی

عمران جمیل از کشور سنگاپور دبیر دفتر منطقه‌ای فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW) با اشاره به تجربه سنگاپور گفت: نرخ باروری در کشور ما کمتر از یک درصد است و ناچار شدیم مهاجر بپذیریم که خود مسائل اجتماعی ایجاد کرده است.

وی افزود: از سال‌ها پیش مکان‌هایی طراحی کردیم که سالمندان و کودکان در کنار هم باشند و این مدل بسیار موفق بوده است به‌طوری که کودک سالمند را پدربزرگ یا مادربزرگ خود می‌بیند و سالمند نیز کودک را نوه خود می‌داند. اکنون این مراکز روزانه در شهرهای مختلف توسعه یافته‌اند و در کنار خانه‌های سالمندان، مهدکودک‌ها ایجاد شده‌اند.

مهد هیزان رئیس انجمن آموزش مددکاری اجتماعی آسیا–اقیانوسیه، نیز در این دیدار گفت: در مالزی نرخ زاد و ولد کاهش یافته و برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال مکمل غذایی در مدارس ارائه می‌شود که تأثیر قابل توجهی داشته است. همچنین برای کاهش ابتلا به ایدز، سرنگ رایگان در میان معتادان تزریقی توزیع می‌شود.

وی اضافه کرد: پیش از سفر به ایران تصور نمی‌کردیم برنامه‌ریزی‌ها تا این اندازه دقیق باشد و ایران ظرفیت‌ها و تجربیات ارزشمندی دارد که جهان از آن بی‌خبر است.

منبع: سازمان بهزیستی

۱۲ درصد جمعیت کشور را افراد دارای معلولیت تشکیل می‌دهند/ ایران وارد مرحله سالمندی شده است